Keçmişdən bu günə qədər süni intellektin istifadəsi ilə bağlı saysız-hesabsız tədqiqatlar aparılmışdır. Lakin yeni bir araşdırma süni intellektin istifadəsindən əvvəl və sonra bəzi sərt reallıqları ortaya qoyur.

Tvit.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ABŞ və Böyük Britaniyadan olan tədqiqatçılar tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma göstərir ki, süni intellektin istifadəsi qısa müddətdə işləri sürətləndirə bilsə də, uzunmüddətli perspektivdə düşündüyümüz qədər zərərsiz olmaya bilər.

"Süni intellekt köməyi əzmkarlığı azaldır və müstəqil performansa zərər verir" adlı tədqiqata görə, süni intellekt köməyi alan şəxslər əvvəlcə daha yaxşı nəticələr göstərirlər, lakin bunun yan təsiri var: əvvəlki tədqiqatlarda gördüyümüz kimi, zehni tənbəllik.

Tədqiqatçılar deyirlər ki, hətta cəmi 10 dəqiqəlik süni intellekt istifadəsi belə istifadəçiləri bu alətlərdən asılı vəziyyətə sala bilər. Daha da təəccüblüsü odur ki, süni intellekt çıxarıldıqda performans kəskin şəkildə aşağı düşür və insanlar tapşırığı yerinə yetirmək üçün motivasiya tapmaqda çətinlik çəkirlər.

Tədqiqatda iştirak edən yüzlərlə insana riyazi məsələləri həll etmək tapşırılıb. İştirakçıların yarısına qabaqcıl çatbot kömək edib, digər yarısı isə tamamilə özləri işləyib.

Süni intellekt köməyi orta səviyyədə dayandırıldıqda, əvvəllər bu yardımı alan qrupun performansı kəskin şəkildə aşağı düşdü. Düzgün cavabların sayı azalmaqla yanaşı, bir çox iştirakçı sualları tamamilə həll etməyə çalışmağı dayandırdı.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Raçit Dubey vəziyyəti olduqca aydın şəkildə ümumiləşdirir. Süni intellekt yox olduqda, insanlar nəinki səhv cavablar verirlər, hətta cəhd etmək belə istəmirlər.

Bu vəziyyət, xüsusən də təhsil sahəsi üçün ciddi bir xəbərdarlıqdır. Dubeyin fikrincə, süni intellektin təhsil sisteminə nəzarətsiz inteqrasiyası öz potensialını kəşf edə bilməyən bir nəsil yarada bilər.

Bu tədqiqat süni intellektin zehni təsirləri ilə bağlı artan tədqiqatlar toplusunun sonuncusudur. Əvvəlki tədqiqatlar göstərib ki, intensiv süni intellekt istifadəsi işçilərdə yorğunluğu artırır və "Süni intellekt beyin qızartması" adlanan vəziyyətə gətirib çıxarır.

Aysel Şirinova